تاریخ سکه قاجار

انواع سکه در زمان ناصرالدين شاه:

index

در زمان ناصرالدين شاه سکه‌ها فراوان و متنوع است و مانند سکه‌هاي شاهان قبلي نام ضرابخانه بر پشت آنها ضرب شده است
در اين زمان نيز سکه‌هاي زرين، سيمین و مسين ضرب مي‌شده است و بيست نوع نوشته را مي‌توان بر روي سکه‌هاي ناصري ديد

ناصرالدين شاه غازي
خسرو صاحبقرانindex1
السلطان صاحبقران شاه قاجار
الملک لله
العزة لله
هوالغالب
هوالله تعالي
هوالناصر
يا صاحب الزمان عليه السلام
سکه‌هاي زرين ده توماني، دو توماني و يک توماني، دو اشرفي، اشرفي، پنج هزاري و دو هزاري سکه‌هاي سيمين ده هزار دينار، پنج هزار دينار، دو هزار دينار، يک هزار دينار، پنج قران، دو قران، يک قران، پانصددينار، دو شاهي، پنج شاهي، شاهي. سکه‌هاي مسين و نيکلي، دويست دينار، صد دينار، پنجاه دينار و بيست و پنج دينار.
شاهي نقره ناصرالدين شاهي، وزن متعارف 693/. گرم ارزش پولي معادل 3 شاهي يا 150 دينار کوچکترين واحد پول نقره‌اي که اولين مسکوک از اين نوع به سال 1296 هجري قمري زده شده است.

انواع سکه در زمان مظفرالدين شاه: سکه‌هاي زمان مظفرالدين شاه همان سکه‌هاي زمان ناصرالدين شاه مي‌باشد. به خاطر وضع فلاکت بار اقتصادي سکه قابل توجهي ضرب نمي‌شد ولي در آغاز پادشاهي مظفرالدين شاه سکه‌هايي ضرب نمود که بر روي آنها شير و خورشيد و نيز پشت آنها عبارت (السلطان مظفرالدين شاه قاجار) حک شده بود ولي بعدها اين نقشها بر عکس شد. در زمان مظفرالدين شاه سکه‌‌اي پنج قراني سيمين ضرب شده که تاريخ 1320 ق بر سکه نمايان است. سکه ده توماني زرين با تصوير شير و خورشيد (ضرب شده در سال 1318 ق) و سکه‌هاي يکصد و پنجاه ديناري با عبارت (رايج مملکت ايران) نيز موجود است.
السلطان مظفرالدين شاه قاجار
السلطان مظفرالدين شاه قاجار شاهنشاه ايران
السلطان الاعظم و الخاقان الافخم مظفرالدين شاه قاجار 1314
بر روي برخي از سکه‌هاي زرين «جلوس سلطنت سنه 1314» و يا «ضرب ايران سنه 1316»
بر سکه‌هاي نيکلي فقط عبارت «رايج مملکت ايران»
سکه مولود همايوني
از زمان مظفرالدين شاه قاجار سکه‌هاي زرين به وزن چهل و چهار حبه، سکه پنج قراني سيمين ضرب 1322 ق، سکه ربعي ضرب «سنه 1319 ق»، سکه نيکلي با تصوير شير و خورشيد ضرب 1318 ق و همچنين از اين دوره سکه‌هاي يکصد ديناري و پنجاه ديناري فراواني باقي مانده است که بر روي آنها عبارت «رايج مملکت ايران» به چشم مي‌خورد.17

انواع سکه در زمان محمدعلي شاه: در دوران محمدعلي شاه برغم مخالفت او با مشروطيت و مشروطه خواهان و گسترش بحران سياسي ضرابخانه فعاليت مي‌کرد.

نوشته‌هاي روي سکه‌هاي دوره محمدعلي شاه عبارتند از
السلطان محمد علي شاه قاجار
شاه پرستي – غيرت – وفا – رشادت
هر شير دل که دشمن شه را عنان گرفت از آفتاب همت ما اين نشان رفت
السلطان ابن السلطان و الخاقان ابن والخاقان ابن الخاقان السلطان محمد علي شاه قاجار شاهنشاه ايران
السلطان محمد علي شاه قاجار شاهنشاه ايران
محمد علي شاه قاجار شاهنشاه ايران

درباره مشخصات سکه‌هاي دوره محمدعلي شاه بايد اظهار داشت که اغلب سکه‌هاي زرين و سيمين اين دوره نقش شير و خورشيد و بر پشت آنها «السلطان محمدعلي شاه قاجار» حک شده است.

انواع سکه در زمان احمد شاه قاجار: در زمان احمد شاه سکه‌هاي زرين ده، دو، يک توماني و پنچ هزاري و سکه‌هاي سيمين ده هزار، پنج هزاري، دو هزار، يک هزار ديناري و يک قراني و سکه‌هاي مسي و نيکلي دويست، صد ديناري و … ضرب مي‌شد و در ميان مردم رايج بود نقش و نوشته روي سکه‌هاي اين دوره عبارتند از:
السلطان احمد شاه قاجار شاهنشاه ايران
السلطان الاعظم والخاقان الافخم سلطان احمد شاه قاجار
غيرت – عزت – همت – نصرت
السلطان ابن السلطان احمد شاه قاجار شاهنشاه ايران
السلطان احمد شاه قاجار
السلطان ابن السلطان احمد شاه قاجار
سکه‌هاي ده توماني زرين با نيم تنه شاه که روي سکه عبارت السلطان احمد شاه قاجار شاهنشاه ايران 1337 و پشت آنها نقش شير و خورشيد مي‌باشد.